الشيخ محمد آصف المحسني

97

متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى)

خداوند در ذهن ، لامحاله تصديق بوجود او در خارج لازم ميآيد ، و بعبارت روشن‌تر : همين كه عقل ما معناى خدا را تصور و تعقل كرد ، مجبور مىشود ايمان و يقين پيدا كند كه خداوند هستى عينى داشته در خارج موجود مىباشد . سرّ اين مجبوريت عقلى و ملازمه ميان تصوّر و تصديق اينست كه مفهوم و معناى خدائى كه الهيون دنيا به آن معقتدند ، « موجود كامل مطلقى است كه بهتر و كامل‌تر از آن را نمىتوان تعقل نمود » حالا اگر همچه مفهومى در عالم هستى عينيّت خارجى نداشته باشد تناقض و خلاف فرض لازم مىآيد چه درين حال كامل مطلق نخواهد بود ، بلكه كامل‌تر از آن مفهومى است كه در خارج نيز عينيّت و مصداق مستقل از فكر داشته باشد . چون ما خداوند را مفهوم ( كاملتر و برتر از همه ) فرض كرديم بايد آن را داراى مصداق خارجى و حقيقت عينى بدانيم و الّا دست از فرض اول خود برداشته‌ايم چه مفهوم مجرد از عينيّت خارجى كاملتر از مفهوميكه مصداق خارجى دارد نيست . چيزى ديگريكه ما ازين برهان استفاده ميكنيم اينست كه منكرين خداوند مفهوم صحيح خدا را تعقل و درك نكرده‌اند ، و تمام اشتباه آنها در قصور تعقل آنها است ، و چنانچه تصور مفهوم خداوند بطور كامل در ذهن انتقاش يابد ، خود به خود تصديق بوجود كامل او حاصل شده مجالى براى انكار او باقى نخواهد ماند .